ΨΕΥΔΑΡΓΥΡΟΣ

Αυτό το μέταλλο είναι απαραίτητο στη λειτουργία του αδένα του προστάτη και την ανάπτυξη των αναπαραγωγικών οργάνων. Βοηθά στην πρόληψη της ακμής και ρυθμίζει τη δράση των λιπαρών αδένων. Απαιτείται για τη σύνθεση πρωτεϊνών και τον σχηματισμό κολλαγόνου και προάγει ένα υγιές ανοσοποιητικό σύστημα και τη θεραπεία των πληγών. Ο ψευδάργυρος ενισχύει επίσης την οξύτητα της γεύσης και της οσμής. Προστατεύει το συκώτι από χημική βλάβη και είναι σημαντικό για τον σχηματισμό των οστών. Είναι ένα συστατικό της ινσουλίνης και πολλών ενζύμων, συμπεριλαμβανομένου του αντιοξειδωτικού ενζύμου υπεροξειδάσης δισμουτάσης (SOD). Καταπολεμά επίσης και προλαμβάνει τον σχηματισμό ελευθέρων ριζών με άλλους τρόπους. Μια μορφή ψευδαργύρου που ονομάζεται zinc monomethionine (ο ψευδάργυρος συνδέεται με το αμινοξύ μεθειονίνη) έχει βρεθεί ότι έχει αντιοξειδωτική δράση συγκρίσιμη με αυτή της βιταμίνης C, της βιταμίνης Ε και της βήτα-καροτίνης. Οι παστίλιες ψευδαργύρου που λιώνουν στο σώμα είναι αποτελεσματικές στο να ανακουφίζουν τα συμπτώματα του κοινού κρυολογήματος και να μειώσει τη διάρκεια των κξρυολογημάτων.

Επαρκής πρόσληψη και απορρόφηση ψευδαργύρου χρειάζονται για τη διατήρηση της κατάλληλης συγκέντρωσης βιταμίνης Ε στο αίμα. Επιπρόσθετα, ο ψευδάργυρος αυξάνει την απορρόφηση της βιταμίνης Α. Για άριστη υγεία πρέπει να διατηρείται μια 1 προς 10 κατάλληλη ισορροπία στα επίπεδα χαλκού και ψευδαργύρου.

Η έλλειψη ψευδαργύρου μπορεί να συντελέσει σε απώλεια της αίσθησης της γεύσης και της οσμής. Μπορεί επίσης να κάνει τα νύχια των χεριών να γίνουν λεπτά και να αναπτύξουν λευκά στίγματα. Άλλα πιθανά σημάδια έλλειψης ψευδαργύρου περιλαμβάνουν ακμή, καθυστερημένη σεξουαλική ωρίμανση, κόπωση, καθυστερημένη ανάπτυξη, απώλεια μαλλιών, μη καλή νυχτερινή όραση, ανικανότητα, αυξημένη ευπάθεια σε μολύνσεις, στειρότητα, εξασθενημένη μνήμη, τάση για διαβήτη, προβλήματα προστάτη, επαναλαμβανόμενα κρυολογήματα και γρίπη και καθυστερημένη επούλωση πληγών.

Ο ψευδάργυρος βρίσκεται στις ακόλουθες τροφές: μαγιά μπύρας, φύκια, κρόκους αυγού, ψάρι, αρνί, όσπρια, συκώτι, κρέατα, μανιτάρια, στρείδια, πουλερικά, κολοκυθόσποροι, σαρδέλες, θαλασσινά, ηλιόσποροι και δημητριακά ολικής αλέσεως. Βότανα τα οποία περιέχουν ψευδάργυρο είναι τα ακόλουθα: alfalfa (τριφύλλι), ρίζα burdock, cayenne (κοκκινοπίπερο), χαμομήλι, chickweed, dandelion (αγριοράδικο), eyebright, fennel seed (μάραθος), hops (λυκίσκος), milk thistle (γαϊδουράγκαθο), mullein, nettle (τσουκνίδα), parsley (μαϊντανός), rose hips (κυνόρροδο), sage (φασκόμηλο), sarsaparilla, skullcap και αγρία γλυκοπατάτα.

Τα επίπεδα του ψευδαργύρου μπορεί να μειωθούν από διάρροια, ασθένεια των νεφρών, κίρρωση του ήπατος, διαβήτη ή κατανάλωση ινών που κάνει τον ψευδάργυρο να εκκρίνεται μέσω του εντερικού σωλήνα. Μια σημαντική ποσότητα ψευδαργύρου χάνεται μέσα από τον ιδρώτα.

Συστατικά που ονομάζονται φυτικά οξέα (phytates) και τα οποία βρίσκονται σε δημητριακά και όσπρια, δένονται με τον ψευδάργυρο, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να απορροφηθεί.

Αν παίρνετε συμπληρώματα ψευδαργύρου και σιδήρου, να τα παίρνετε σε διαφορετικές ώρες. Αν αυτά τα δύο μέταλλα λαμβάνονται μαζί, αλληλοσυγκρούονται μεταξύ τους και το ένα έρχεται σε αντίθεση με τη δράση του άλλου.

Μη λαμβάνετε περισσότερα από 100 mg ψευδαργύρου ημερησίως. Ενώ καθημερινές δόσεις λιγότερες των 100 mg ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα, δόσεις μεγαλύτερες των 100 mg μπορούν να το καταστείλουν

ΒΑΝΑΔΙΟ

Το βανάδιο χρειάζεται για τον κυτταρικό μεταβολισμό και για τον σχηματισμό των οστών και των δοντιών. Παίζει ρόλο στην ανάπτυξη και στην αναπαραγωγή. Το βανάδιο έχει φανεί ότι έχει την ικανότητα να βελτιώνει την αξιοποίηση της ινσουλίνης, έχοντας βελτιωμένη ανοχή στη γλυκόζη. Έλλειψη βαναδίου μπορεί να συνδεθεί με καρδιαγγειακή ασθένεια και ασθένεια των νεφρών, εξασθενημένη αναπαραγωγική ικανότητα και αυξημένη βρεφική θνησιμότητα. Το βανάδιο δεν απορροφάται εύκολα. Οι αθλητές χρειάζονται περισσότερο από αυτό το ιχνοστοιχείο από ό, τι οι μη αθλητές.

Το βανάδιο βρίσκεται στον άνηθο, στο ψάρι, στις ελιές, στο κρέας, στα ραπανάκια και στα δημητριακά ολικής αλέσεως.

Μπορεί να υπάρξει αλληλεπίδραση ανάμεσα στο βανάδιο και στο χρώμιο. Αν λαμβάνετε συμπληρώματα χρωμίου και βαναδίου, να τα λαμβάνετε σε διαφορετικές ώρες. Η χρήση καπνού μειώνει την πρόσληψη βαναδίου.

ΘΕΙΟ

Ως ένα μέταλλο το οποίο αποτελεί μέρος της χημικής δομής του αμινοξέος μεθειονίνη, κυστεΐνη, ταυρίνη και γλουταθειόνη, το θείο απολυμαίνει το αίμα, βοηθά το σώμα να ανθίσταται στα βακτήρια και προστατεύει το πρωτόπλασμα των κυττάρων. Βοηθά σε απαραίτητες οξειδωτικές αντιδράσεις στο σώμα, διεγείρει την έκκριση χολής και προστατεύει από τοξικά συστατικά. Λόγω της ικανότητάς του να προστατεύει από τις βλαβερές επιδράσεις της ακτινοβολίας και της μόλυνσης, το θείο καθυστερεί τη διαδικασία της γήρανσης. Βρίσκεται σε όλους τους ιστούς του σώματος και χρειάζεται για τη σύνθεση του κολλαγόνου, μιας από τις κυριότερες πρωτεΐνες που δίνει στο δέρμα τη δομική του ακεραιότητα.

Τα λαχανάκια Βρυξελλών, τα ξερά φασόλια, το λάχανο, τα αυγά, το ψάρι, το σκόρδο, τα κρέατα, τα κρεμμύδια, τα φασόλια σόγιας και το γογγύλι,  περιέχουν θείο, καθώς και το βότανο horsetail (ιππουρίς η αρουραία, ουρά του αλόγου) και τα αμινοξέα κυστεΐνη, κυστίνη και μεθειονίνη. Το θείο είναι διαθέσιμο επίσης σε μορφή ταμπλέτας ή σκόνης. Το MSM (methylsufonylmethane) είναι μια καλή μορφή θείου.

Το θείο είναι ένα από τα κύρια συστατικά που κάνουν το σκόρδο τον «βασιλιά των βοτάνων».

ΝΑΤΡΙΟ

Το νάτριο είναι απαραίτητο για τη διατήρηση σωστής ισορροπίας νερού και pH αίματος. Χρειάζεται επίσης για τη λειτουργία του στομάχου, των νεύρων και των μυών. Αν και η έλλειψη νατρίου είναι σπάνια – οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν επαρκή (ή και υπερβολικά) επίπεδα νατρίου στο σώμα τους – μπορεί να συμβεί. Αυτή η κατάσταση είναι πολύ πιθανό να προσβάλει ανθρώπους που παίρνουν διουρητικά για υπέρταση, ιδιαίτερα αν ταυτόχρονα ακολουθούν χαμηλές σε νάτριο δίαιτες.

Μερικοί ειδικοί εκτιμούν ότι το 20% των ηλικιωμένων που παίρνουν διουρητικά έχουν έλλειψη νατρίου. Σε μερικές περιπτώσεις ασθενειών όπως στην ινομυαλγία, οι μελέτες έχουν δείξει ότι μέτριες ποσότητες νατρίου μπορεί να είναι χρήσιμες. Συμπτώματα έλλειψης νατρίου περιλαμβάνουν κοιλιακές κράμπες, ανορεξία, σύγχυση, αφυδάτωση, κατάθλιψη, ζαλάδα, κόπωση, φούσκωμα, παραισθήσεις, πονοκέφαλο, ταχυκαρδία, εξασθενημένη αίσθηση της γεύσης, λήθαργο, υπόταση, εξασθένιση της μνήμης, μυϊκή αδυναμία, ναυτία και εμετό, φτωχό συντονισμό, επαναλαμβανόμενες μολύνσεις, κρίσεις επιληψίας και απώλεια βάρους. Υπερβολική πρόσληψη νατρίου μπορεί να προκαλέσει οίδημα, υπέρταση, έλλειψη καλίου και ασθένεια του ήπατος και των νεφρών.

Όλες σχεδόν οι τροφές περιέχουν κάποια ποσότητα νατρίου.

Μια σωστή ισορροπία καλίου και νατρίου είναι απαραίτητη για καλή υγεία. Λόγω του ότι πάρα πολλοί άνθρωποι καταναλώνουν μεγάλη ποσότητα νατρίου, χρειάζονται περισσότερο κάλιο. Μια ανισορροπία νατρίου και καλίου μπορεί να οδηγήσει σε καρδιοπάθεια.

ΠΥΡΙΤΙΟ

Το πυρίτιο (silicon) είναι το δεύτερο πιο άφθονο στοιχείο στον πλανήτη (το οξυγόνο είναι το πρώτο). Είναι απαραίτητο για τον σχηματισμό του κολλαγόνου για τα οστά και τους συνδετικούς ιστούς, για υγιή νύχια, δέρμα και μαλλιά, και για την απορρόφηση ασβεστίου στα πρώτα στάδια του σχηματισμού των οστών. Χρειάζεται για τη διατήρηση ελαστικών αρτηριών και παίζει έναν σημαντικό ρόλο στην πρόληψη της καρδιαγγειακής ασθένειας. Το πυρίτιο εξουδετερώνει τις επιδράσεις του αλουμινίου στο σώμα και είναι σημαντικό στην πρόληψη της ασθένειας του Αλτσχάιμερ και της οστεοπόρωσης. Διεγείρει το ανοσοποιητικό σύστημα και αναχαιτίζει τη διαδικασία του γήρατος στους ιστούς. Τα επίπεδα του πυρίτιου μειώνονται με την ηλικία, έτσι οι ηλικιωμένοι άνθρωποι χρειάζονται μεγαλύτερες ποσότητες.

Τροφές που περιέχουν πυρίτιο είναι το alfalfa (τριφύλλι), τα παντζάρια, το καστανό ρύζι, το πίτουρο ρυζιού, το βότανο horsetail (ιππουρίς η αρουραία, ουρά του αλόγου), η γλυκιά πιπεριά, τα φασόλια σόγιας, τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά και τα δημητριακά ολικής αλέσεως.

Το πυρίτιο βρίσκεται συχνά στη μορφή silica, ενός συνδυασμού πυριτίου και οξυγόνου, γνωστού επίσης ως διοξείδιο του πυριτίου (Si02). Μια μορφή πυριτίου που ονομάζεται silicic acid (στην πραγματικότητα, orthosilicic acid ή OSA), είναι εξαιρετικά απορροφήσιμη και χρήσιμη ως μεταφορέας πυριτίου στο σώμα. Τα μέταλλα βόριο, ασβέστιο, μαγνήσιο, μαγγάνιο και κάλιο χρειάζονται για την αποτελεσματική αξιοποίηση του πυριτίου.

ΣΕΛΗΝΙΟ

Κύρια λειτουργία του σεληνίου είναι να εμποδίζει την οξείδωση των λιπιδίων ως ένα συστατικό του ενζύμου γλουταθειόνης υπεροξειδάσης. Είναι ένα σημαντικό αντιοξειδωτικό, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με βιταμίνη Ε. Προστατεύει το ανοσοποιητικό προλαμβάνοντας τον σχηματισμό ελευθέρων ριζών που μπορούν να βλάψουν το σώμα. Παίζει έναν σημαντικό ρόλο στο να ρυθμίζει τις επιδράσεις της ορμόνης του θυρεοειδούς στον μεταβολισμό των λιπών.

Το σελήνιο έχει επίσης βρεθεί ότι λειτουργεί προληπτικά κατά του σχηματισμού συγκεκριμένων τύπων όγκων. Μια μελέτη βρήκε ότι οι άνδρες που έπαιρναν 200 mcg σεληνίου καθημερινά για πάνω από δέκα χρόνια είχαν 50% λιγότερο κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο των πνευμόνων, του προστάτη και του ορθού εντέρου σε σύγκριση με τους άνδρες που δεν έπαιρναν.

Το σελήνιο και η βιταμίνη Ε δρουν συνεργιστικά, για να βοηθήσουν στην παραγωγή αντισωμάτων και για να διατηρούν υγιή την καρδιά και το συκώτι. Αυτό το ιχνοστοιχείο χρειάζεται για τη λειτουργία του παγκρέατος και για την ελαστικότητα των ιστών. Όταν συνδυάζεται με βιταμίνη Ε και ψευδάργυρο, μπορεί να προσφέρει ανακούφιση από έναν διογκωμένο προστάτη. Τα συμπληρώματα σεληνίου έχουν βρεθεί ότι προστατεύουν το συκώτι των ανθρώπων με κίρρωση από αλκοόλ. Μελέτες που διεξήχθησαν από το πανεπιστήμιο του Μαϊάμι δείχνουν ότι η λήψη συμπληρωμάτων σεληνίου μπορεί να αυξάνει την επιβίωση των ανθρώπων με AIDS αυξάνοντας τον αριθμό των ερυθρών και λευκών αιμοσφαιρίων. Μπορεί να βοηθήσει στη θεραπεία της αρθρίτιδας, της καρδιαγγειακής ασθένειας, της ανδρικής στειρότητας, του καταρράκτη, του AIDS και της υπέρτασης. Το σελήνιο ενσωματώνεται σε 25 πρωτεΐνες, τις σεληνιοπρωτεϊνες, που παίζουν σημαντικό ρόλο σε έναν αριθμό σωματικών δραστηριοτήτων, από τη δραστηριοποίηση των θυρεοειδικών ορμονών ώς την επαναδημιουργία της βιταμίνης C.

Η έλλειψη σεληνίου έχει συνδεθεί με καρκίνο και καρδιοπάθεια. Έχει επίσης συνδεθεί με εξάντληση, καθυστέρηση της ανάπτυξης, μολύνσεις, ηπατική βλάβη και στειρότητα. Υπάρχει η σκέψη ότι η έλλειψη σεληνίου μπορεί να συνδέεται με μια ποικιλία ιικών μολύνσεων, από νέες ποικιλίες γρίπης ώς τον Ebola, σε άτομα με έλλειψη σεληνίου σε περιοχές όπως η Αφρική και η Κίνα, όπου υπάρχει λίγο ή καθόλου σελήνιο στο έδαφος.

Το σελήνιο μπορεί να βρίσκεται στο κρέας και στα δημητριακά ανάλογα με το περιεχόμενο σεληνίου του εδάφους, όπου η τροφή καλλιεργείται. Επειδή τα εδάφη της Νέας Ζηλανδίας είναι φτωχά σε σελήνιο, τα βοοειδή και τα πρόβατα που εκτρέφονται εκεί έχουν πάθει διάσπαση του μυϊκού ιστού, συμπεριλαμβανομένου του καρδιακού μυός. Παρ’ όλα αυτά η ανθρώπινη πρόσληψη σεληνίου εκεί είναι επαρκής λόγω του εισαγόμενου αυστραλέζικου σιταριού. Το έδαφος πολλών αμερικανικών χωραφιών είναι χαμηλό σε σελήνιο, έχοντας ως αποτέλεσμα παραγωγή ελλιπή σε σελήνιο.

Το σελήνιο βρίσκεται σε πολλές τροφές, αλλά τα βραζιλιάνικα φιστίκια είναι η μόνη συγκεντρωμένη φυσική πηγή.

Η λήψη 200 mcg σεληνίου την ημέρα είναι ασφαλής για τους περισσότερους ανθρώπους.

Συμπτώματα σεληνίωσης (εξαιρετικά υψηλών επιπέδων σεληνίου) μπορούν να περιλαμβάνουν αρθρίτιδα, εύθραυστα νύχια, άσχημη μυρωδιά αναπνοής, γαστρεντερικές παθήσεις, απώλεια μαλλιών, βλάβη στο ήπαρ και στα νεφρά, μεταλλική γεύση στο στόμα, χλομάδα και απώλεια δοντιών. Δεν θα πρέπει να λαμβάνετε πάνω από 400 mcg σεληνίου καθημερινά, εκτός και αν σας το συνταγογραφήσει ο διατροφολόγος σας. Τα βραζιλιάνικα φιστίκια περιέχουν αρκετό σελήνιο. Έτσι, αν λαμβάνετε συμπλήρωμα σεληνίου ή πολυβιταμίνη που περιέχει 200 mcg σεληνίου, μην καταναλώνετε βραζιλιάνικα φιστίκια. Οι Έλληνες δεν συνηθίζουμε να τρώμε βραζιλιάνικα φιστίκια και εκτός αυτού τα φιστίκια αυτά είναι πολύ ακριβά. Η λήψη μιας καλής πολυβιταμίνης μπορεί να μας παρέχει την απαιτούμενη δόση σεληνίου. Αν η πολυβιταμίνη σας περιέχει λιγότερη ποσότητα από 200 mcg, πάρτε επιπλέον μια ταμπλέτα σεληνίου.

ΚΑΛΙΟ

Αυτό το μέταλλο είναι σημαντικό για ένα υγιές νευρικό σύστημα και για ένα υγιές καρδιακό ρυθμό. Βοηθά στην πρόληψη του εγκεφαλικού, στην κατάλληλη συστολή των μυών και εργάζεται με το νάτριο για τον έλεγχο της ισορροπίας των σωματικών υγρών. Το κάλιο είναι σημαντικό για χημικές αντιδράσεις μέσα στα κύτταρα και βοηθά στη διατήρηση σταθερής πίεσης του αίματος και στη μεταφορά ηλεκτροχημικών ωθήσεων. Μια επιθεώρηση του 1997 παλαιότερων μελετών έδειξε ότι η χαμηλή πρόσληψη καλίου μπορεί να είναι σημαντικός παράγοντας στην ανάπτυξη υπέρτασης. Το κάλιο επίσης ρυθμίζει τη μεταφορά συστατικών μέσα από τις κυτταρικές μεμβράνες. Αυτή η λειτουργία του καλίου έχει φανεί ότι μειώνεται με την ηλικία, κάτι που μπορεί να είναι υπεύθυνο για μερικές από τις κυκλοφορικές βλάβες, τον λήθαργο και την αδυναμία που έχουν οι ηλικιωμένοι άνθρωποι. Μαζί με το μαγνήσιο, το κάλιο βοηθά στην πρόληψη των λίθων οξαλικού ασβεστίου των νεφρών.

Συμπτώματα έλλειψης καλίου περιλαμβάνουν αφύσικη ξηρότητα δέρματος, ακμή, κρυολογήματα, δυσκοιλιότητα, κατάθλιψη, διάρροια, μειωμένη λειτουργία αντανακλαστικών, οίδημα, νευρικότητα, ανικανοποίητη δίψα, αυξομοιώσεις στον ρυθμό της καρδιάς, μη ανοχή στη γλυκόζη, αϋπνία, μυϊκή  κόπωση και αδυναμία, ναυτία και εμετό, περιοδικούς πονοκεφάλους, πρωτεϊνουρία και κατακράτηση νατρίου.

Διατροφικές πηγές καλίου είναι τα γαλακτοκομικά προϊόντα, το ψάρι, φρούτα, όσπρια, κρέας, γαλοπούλα, λαχανικά και δημητριακά ολικής άλεσης. Υψηλές ποσότητες βρίσκονται στα βερίκοκα, στα αβοκάντο, στις μπανάνες, στα φασόλια lima, στη μελάσα, στη μαγιά μπύρας, στο καστανό ρύζι, στους χουρμάδες, στα φύκια, στα αποξηραμένα φρούτα, στους ξηρούς καρπούς, στις πατάτες, στις σταφίδες, στο σπανάκι, στη χειμερινή κολοκύθα, στο πίτουρο σταριού, στις γλυκοπατάτες και στο γιαούρτι. Βότανα τα οποία περιέχουν κάλιο είναι το catnip, το hops (λυκίσκος), το horsetail, το nettle (τσουκνίδα), το plantain, το red clover (κόκκινο τριφύλλι), το sage (φασκόμηλο) και το skullcap.

Οι νεφρικές παθήσεις, η διάρροια και η χρήση διουρητικών ή καθαρτικών διαταράσσει τα επίπεδα καλίου. Ο καπνός και η καφεΐνη μειώνουν την απορρόφηση καλίου. Η χρήση μεγάλων ποσοτήτων του licorice (γλυκόριζα) για μεγάλη χρονική περίοδο μπορεί να αδειάζει την παροχή καλίου στο σώμα.

Το κάλιο χρειάζεται για την έκκριση ορμονών. Η έκκριση των ορμονών του στρες προκαλεί μείωση στην αναλογία καλίου προς νάτριο μέσα και έξω από τα κύτταρα. Ως αποτέλεσμα, το στρες αυξάνει τις απαιτήσεις καλίου στο σώμα.